Bài viết

Người bệnh lao phổi kiêng ăn gì và nên ăn gì?

19/11/2025 dot 05 phút đọc
Dinh Dưỡng Lời khuyên Sống Khỏe

Không ít người cho rằng chỉ cần kiêng hoàn toàn một số thực phẩm nhất định là có thể cải thiện sức khỏe khi mắc lao phổi. Tuy nhiên, để xác định chính xác bệnh lao phổi kiêng ăn gì, người bệnh cần dựa trên các nguyên tắc dinh dưỡng phù hợp và khuyến nghị y khoa. Một chế độ ăn mất cân bằng hoặc kiêng khem quá mức có thể gây bất lợi cho quá trình điều trị. Hãy cùng AIA Việt Nam tìm hiểu tại đây!

1. Nguyên tắc dinh dưỡng dành cho người mắc lao phổi


Chế độ dinh dưỡng cho người bệnh lao phổi đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ sức khỏe toàn diện của người bệnh, đặc biệt khi cơ thể phải trải qua thời gian điều trị kéo dài và dễ gặp phải tình trạng mệt mỏi, chán ăn. Một chế độ ăn được xây dựng đúng cách giúp người bệnh duy trì năng lượng, hạn chế sụt cân và cải thiện thể trạng chung. Khi xây dựng khẩu phần ăn, người bệnh có thể cân nhắc một số nguyên tắc sau:

1.1. Đảm bảo năng lượng phù hợp với thể trạng

Nhu cầu năng lượng của mỗi người bệnh không giống nhau và có thể thay đổi tùy theo chỉ số cơ thể và mức độ hoạt động. Trường hợp người bệnh có dấu hiệu sụt cân hoặc thể trạng yếu, việc bổ sung năng lượng theo hướng dẫn của chuyên gia dinh dưỡng sẽ giúp hỗ trợ duy trì cân nặng tối thiểu.

>>> Xem thêm: Bảo hiểm sức khỏe là gì? - 5 điều CẦN BIẾT khi mua bảo hiểm sức khỏe

Cần đảm bảo năng lượng phù hợp với thể trạng bệnh

 

1.2. Bổ sung đủ bốn nhóm thực phẩm thiết yếu


Bệnh lao phổi nên ăn uống gì? Người bệnh nên duy trì chế độ ăn gồm đầy đủ nhóm đạm, bột đường, chất béo lành mạnh, vitamin và khoáng chất. Việc kết hợp đa dạng thực phẩm từ nhiều nguồn khác nhau giúp cơ thể có đủ dưỡng chất cần thiết.

1.3. Tăng cường rau và trái cây


Rau xanh và trái cây chứa nhiều vitamin, khoáng chất và chất xơ, góp phần hỗ trợ tiêu hóa và giúp khẩu phần ăn đa dạng hơn. Nên ưu tiên lựa chọn trái cây chín, dễ tiêu cho chế độ ăn cho người bệnh lao phổi để phù hợp với người có hệ tiêu hóa nhạy cảm.

1.4. Duy trì sự đa dạng trong bữa ăn


Ngoài việc tìm hiểu bệnh lao phổi nên kiêng những gì và nên ăn gì, việc thay đổi món ăn hằng ngày cũng là yếu tố quan trọng giúp người bệnh dễ ăn hơn, đặc biệt khi cảm giác ngon miệng bị giảm do tác động của thuốc. Những thay đổi nhỏ trong cách chế biến có thể giúp thực đơn phong phú và hỗ trợ người bệnh hấp thu dưỡng chất tốt hơn.

Duy trì sự đa dạng trong bữa ăn giúp tăng cảm giác ngon miệng

2. Những thực phẩm người bệnh lao phổi cần kiêng tuyệt đối


Bị lao phổi không nên ăn gì? Một số loại thực phẩm và đồ uống có thể gây khó chịu cho cơ thể hoặc ảnh hưởng đến khả năng dung nạp thuốc của người mắc lao phổi. Vì vậy, người bệnh nên cân nhắc hạn chế tối đa những nhóm thực phẩm sau:

●   Các món ăn cay và quá nhiều gia vị: Thực phẩm chứa ớt, tiêu hoặc các gia vị có tính cay nồng có thể khiến đường hô hấp trở nên nhạy cảm hơn, làm người bệnh dễ bị kích ứng họng và tăng cảm giác khó chịu khi ho.

●   Đồ uống có cồn và các chất kích thích: Rượu bia, cà phê đặc hoặc trà đặc có thể gây bất lợi cho cơ thể khi người bệnh đang sử dụng thuốc điều trị. Đây là những loại đồ uống nên được hạn chế tối đa theo khuyến nghị y khoa.

●   Khói thuốc lá: Việc hút thuốc hoặc tiếp xúc với khói thuốc có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe hô hấp. Người bệnh nên tránh khói thuốc để giảm nguy cơ khiến triệu chứng trở nên nặng nề hơn.

●   Thực phẩm nhiều dầu mỡ và chiên rán: Những món ăn này có thể gây đầy bụng hoặc khó tiêu, đặc biệt với người đang gặp vấn đề mệt mỏi và chán ăn. Hạn chế nhóm thực phẩm này giúp hệ tiêu hóa hoạt động nhẹ nhàng hơn.

●   Đồ chế biến sẵn và thực phẩm nhiều chất bảo quản: Xúc xích, đồ hộp hoặc các loại thức ăn chế biến sẵn thường chứa nhiều muối và chất phụ gia. Việc sử dụng thường xuyên có thể tạo áp lực cho hệ tiêu hóa và không phù hợp với người đang trong giai đoạn điều trị.

●   Thịt đỏ hoặc thịt có nhiều mỡ: Câu trả lời cho bị bệnh lao phổi không nên ăn gì là thịt đỏ và thịt nhiều mỡ. Các loại thịt này khó tiêu hơn so với thịt gia cầm hoặc cá. Người bệnh có thể giảm tần suất sử dụng để tránh gây nặng bụng hoặc khó chịu.

●   Thực phẩm nhiều đường: Đồ ngọt, bánh kẹo hoặc nước uống chứa nhiều đường có thể làm khẩu phần mất cân đối và ảnh hưởng đến khả năng duy trì sức khỏe tổng thể. Việc hạn chế nhóm thực phẩm này giúp cơ thể kiểm soát năng lượng tốt hơn.

Bị bệnh lao phổi không nên ăn gì - đồ chiên rán

3. Người bị lao phổi nên bổ sung thực phẩm gì hằng ngày

Ngoài việc tìm hiểu bệnh lao phổi kiêng ăn gì, bạn cũng cần nhận biết bệnh nhân lao phổi nên ăn gì để tăng cường sức khỏe và nhanh chóng hồi phục thể trạng. Dưới đây là một số thông tin hữu ích dành cho bạn:

3.1 Bổ sung chất khoáng


Trong quá trình điều trị lao phổi, cơ thể có thể thay đổi về nhu cầu dinh dưỡng và dễ gặp tình trạng mệt mỏi hoặc giảm ăn. Vì vậy, việc bổ sung chất khoáng thông qua thực phẩm hằng ngày là điều quan trọng để hỗ trợ sức khỏe tổng thể. Người bệnh có thể cân nhắc đưa vào khẩu phần ăn các nguồn thực phẩm giàu kẽm, sắt, kali và selen từ nhiều nhóm thực phẩm khác nhau.

●   Kẽm: Có mặt trong thịt nạc, hải sản, các loại đậu và hạt. Đây là khoáng chất tham gia nhiều quá trình sinh học của cơ thể và có thể được bổ sung thông qua khẩu phần đa dạng.

●   Sắt: Được tìm thấy trong trứng, thịt đỏ nạc, nấm hoặc một số loại rau củ. Người bệnh có thể tăng cường sắt qua thực phẩm tùy theo khả năng dung nạp và hướng dẫn của chuyên gia dinh dưỡng.

●   Kali: Có nhiều trong rau xanh, khoai, chuối hoặc một số loại đậu. Việc bổ sung kali thông qua thực phẩm giúp duy trì khẩu phần cân đối và hỗ trợ hoạt động của các mô trong cơ thể.

●   Selen: Có thể được tìm thấy trong cá, trứng, ngũ cốc hoặc hạt có dầu. Đây là khoáng chất thường xuất hiện tự nhiên trong nhiều loại thực phẩm và có thể bổ sung một cách linh hoạt qua bữa ăn hằng ngày.

Bổ sung khoáng chất thông qua các loại thực phẩm sạch

3.2 Bổ sung chất xơ


Câu trả lời tiếp theo cho bệnh lao phổi nên ăn gì là chất xơ. Chất xơ là một thành phần quan trọng trong khẩu phần ăn của người mắc lao phổi, đặc biệt khi cơ thể dễ gặp tình trạng rối loạn tiêu hóa trong quá trình sử dụng thuốc. Việc bổ sung đủ chất xơ giúp bữa ăn trở nên cân đối hơn và hỗ trợ hoạt động đường ruột một cách nhẹ nhàng.

Người bệnh có thể tăng lượng chất xơ thông qua các nhóm thực phẩm quen thuộc như:

●  Rau lá xanh: cải bó xôi, rau muống, bông cải xanh.

●  Rau củ: cà rốt, bí đỏ, khoai lang.

●  Trái cây chín: táo, lê, đu đủ, cam, kiwi.

●  Ngũ cốc nguyên cám: yến mạch, gạo lứt, bánh mì nguyên hạt.

Những thực phẩm này giúp bổ sung thêm vitamin, chất khoáng và nước. Đây là các yếu tố hỗ trợ tiêu hóa hoạt động ổn định hơn. Người bệnh có thể phân bổ chất xơ vào các bữa ăn trong ngày để duy trì sự cân bằng và phù hợp với sức khỏe hiện tại.

3.3 Tăng cường vitamin

Vitamin là nhóm dưỡng chất thiết yếu đóng vai trò quan trọng trong nhiều hoạt động của cơ thể. Với người đang trong giai đoạn điều trị lao phổi, bổ sung vitamin từ thực phẩm tự nhiên giúp khẩu phần ăn phong phú và hỗ trợ duy trì sức khỏe toàn diện.

Người bệnh có thể tăng cường vitamin thông qua các nhóm thực phẩm sau:

●   Vitamin A, C và E: Những loại vitamin này thường xuất hiện trong rau xanh, trái cây có màu đậm, cá biển, trứng hoặc các loại hạt. Đây là nhóm vitamin liên quan đến hoạt động chuyển hóa và nhiều chức năng sinh học của cơ thể.

●  Vitamin nhóm B: Bao gồm B1, B2, B6 và B12, có trong thịt nạc, trứng, ngũ cốc nguyên hạt và các sản phẩm từ sữa. Vitamin nhóm B tham gia vào quá trình chuyển hóa năng lượng, hỗ trợ hệ thần kinh hoạt động ổn định.

●  Vitamin K: Có thể tìm thấy trong cải xanh, bông cải, rau bina hoặc đậu nành lên men. Vitamin K liên quan đến hoạt động đông máu và một số chức năng khác trong cơ thể.

Vitamin là nhóm dưỡng chất thiết yếu cho người bệnh lao phổi

3.4 Thực đơn tham khảo cho bệnh nhân lao phổi trong 1 ngày


Thực đơn dưới đây mang tính minh họa, giúp người bệnh dễ hình dung cách sắp xếp bữa ăn trong ngày sao cho đủ dinh dưỡng và phù hợp với khả năng tiêu hóa. Tùy theo thể trạng và hướng dẫn của bác sĩ, khẩu phần có thể được điều chỉnh linh hoạt.

Bữa ăn

Ghi chú

Món gợi ý

Bữa sáng

Ưu tiên món mềm, dễ tiêu để khởi động hệ tiêu hóa.

- Cháo thịt nạc / cháo yến mạch

- Phở nước / mì nước thanh

- Trái cây mềm: chuối, đu đủ, lê chín

- Sữa ấm hoặc nước ép loãng

Bữa trưa

Chọn phương pháp nấu ít dầu mỡ như hấp, luộc, kho nhạt.

- Thịt gà, cá, trứng hoặc thịt lợn nạc

- Rau xanh: bông cải, rau muống, bí đỏ

- Cơm trắng hoặc khoai lang

Bữa xế

Hỗ trợ duy trì năng lượng ổn định trong ngày.

- Sữa chua, bánh mì nguyên hạt

- Trái cây tươi

- Nước lọc hoặc nước bù điện giải nhẹ

Bữa tối

Ưu tiên món nhẹ để tiêu hóa tốt vào cuối ngày.

- Cháo cá, súp rau củ, đậu phụ sốt mềm

- Rau củ luộc hoặc hấp

- Trái cây sau bữa tối (nếu còn khả năng ăn)


Lưu ý:
Thực đơn này chỉ mang tính chất gợi ý. Người bệnh vẫn nên điều chỉnh theo tình trạng sức khỏe, khả năng ăn uống và tư vấn chuyên môn để đảm bảo phù hợp với nhu cầu cá nhân.

 

4. Tại sao người bị lao phổi nên chọn thực phẩm cẩn thận?


Người mắc lao phổi thường trải qua thời gian điều trị kéo dài, cơ thể dễ mệt mỏi và giảm khả năng ăn uống. Vì vậy, việc lựa chọn thực phẩm một cách cẩn thận đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ sức khỏe tổng thể và giúp người bệnh duy trì thể trạng ổn định.

Ở giai đoạn dùng thuốc kháng lao, hệ tiêu hóa và gan có thể trở nên nhạy cảm hơn. Một chế độ ăn phù hợp giúp giảm áp lực lên các cơ quan này và hỗ trợ cơ thể dung nạp thuốc tốt hơn. Người bệnh cũng cần tránh những thực phẩm có khả năng gây kích ứng hoặc ảnh hưởng đến quá trình hấp thu dưỡng chất.

Bên cạnh đó, lao phổi có thể khiến người bệnh sụt cân nhanh hoặc chán ăn. Thực phẩm giàu năng lượng, dễ tiêu hóa và được chế biến hợp vệ sinh sẽ giúp người bệnh duy trì khẩu phần đều đặn hơn, hạn chế tình trạng suy dinh dưỡng.

Việc lựa chọn thực phẩm đúng cách cũng góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình phục hồi. Khi cơ thể được cung cấp dinh dưỡng phù hợp và cân đối, người bệnh có thể cải thiện mức năng lượng hằng ngày và cảm thấy thoải mái hơn trong quá trình điều trị.

Người bệnh lao phổi cần cẩn thận khi lựa chọn thực phẩm

Hiểu rõ bệnh lao phổi kiêng ăn gì giúp người bệnh đưa ra lựa chọn an toàn và phù hợp với thể trạng của mình. Dinh dưỡng đúng cách là yếu tố hỗ trợ, nhưng vẫn cần kết hợp theo dõi y khoa và tuân thủ chỉ định điều trị. Cần lưu ý là nội dung trong bài mang tính chất tham khảo và có thể thay đổi tùy từng trường hợp. Đặc biệt, đừng quên ngay với AIA Việt Nam để được tư vấn lựa chọn các gói bảo hiểm sức khỏe phù hợp!

Đăng ký để khám phá những cách mới để bảo vệ sức khỏe và sự giàu có của bạn.

Hãy giữ liên lạc

Cám ơn bạn

Đăng ký và khám phá những cách mới để bảo vệ sức khỏe và sự giàu có của bạn.

warning icon
Địa chỉ email không hợp lệ