1. Nguyên tắc xây dựng thực đơn cho người thiếu máu cơ tim

Xây dựng thực đơn cho người thiếu máu cơ tim cần dựa trên nguyên nhân gây bệnh và các bệnh kèm theo. Sau đây là một số tình trạng bệnh phổ biến:

●   Với người bị tăng huyết áp: Người bị tăng huyết áp nên ăn giảm mặn, hạn chế muối, bột canh, mì chính và nước mắm. Tránh các thực phẩm chế biến sẵn, đóng hộp như khoai tây chiên, pizza, thịt nguội, lạp xưởng, dưa cà để kiểm soát huyết áp và giảm gánh nặng cho tim.

●   Với người bệnh tiểu đường: Thực đơn cho người tiểu đường cần kiểm soát đường máu sau ăn dưới 10 mmol/l. Người bệnh vẫn có thể tiêu thụ một lượng vừa phải đồ ngọt, chất béo lành mạnh và trái cây, đồng thời duy trì cân nặng hợp lý theo BMI để bảo vệ sức khỏe tim mạch.

●   Với người xơ vữa mạch vành, mỡ máu cao: Người xơ vữa mạch vành nên ưu tiên thực phẩm giàu chất chống oxy hóa, chất béo không bão hòa và hạn chế đường, tinh bột tinh chế. Chế độ ăn này giúp kiểm soát LDL-cholesterol, triglycerid và ngăn ngừa mảng xơ vữa tiến triển, bảo vệ tim mạch lâu dài.

>>> Xem thêm: Bảo hiểm sức khỏe là gì? - 5 điều CẦN BIẾT khi mua bảo hiểm sức khỏe

Nguyên tắc xây dựng thực đơn cho người thiếu máu cơ tim

2. Các nhóm thực phẩm nên có trong thực đơn

Để xây dựng thực đơn cho người thiếu máu cơ tim hiệu quả, việc lựa chọn các nhóm thực phẩm giàu dưỡng chất là rất quan trọng. Một số thực phẩm tốt cho sức khỏe của người bệnh:

2.1. Thực phẩm giàu sắt và protein chất lượng

Thực phẩm giàu sắt và protein chất lượng như thịt nạc, cá, trứng, đậu phụ và hải sản là những chất cần thiết để tạo hồng cầu, tăng khả năng vận chuyển oxy đến tim, đồng thời hỗ trợ duy trì cơ bắp và sức khỏe tổng thể cho người bệnh. 

2.2. Rau xanh và trái cây tươi

Rau xanh và trái cây tươi không chỉ giàu chất xơ mà còn cung cấp vitamin, khoáng chất như kali và canxi. Chất xơ giúp giảm cholesterol xấu, kiểm soát cân nặng, trong khi các vitamin và khoáng chất đóng vai trò chống oxy hóa, bảo vệ tim khỏi quá trình xơ vữa động mạch và điều hòa huyết áp. 

2.3. Ngũ cốc nguyên hạt và các loại hạt

Ngũ cốc nguyên hạt và các loại hạt như yến mạch, lúa mạch, đậu, hạnh nhân, óc chó hay hạt điều cung cấp protein thực vật, chất xơ và chất béo lành mạnh. Chúng giúp giảm LDL-cholesterol, ổn định đường máu và triglycerid, đồng thời bổ sung nhiều vitamin, khoáng chất quan trọng cho quá trình chuyển hóa và bảo vệ tim mạch. 

Ngũ cốc nguyên hạt và các loại hạt tốt cho thiếu máu cơ tim

2.4. Chất béo lành mạnh

Chất béo lành mạnh nên được ưu tiên trong thực đơn, đặc biệt là dầu ô liu, dầu hạt cải và các loại hạt giàu chất béo không bão hòa đơn. Những chất béo này giúp giảm LDL, duy trì tổng lượng cholesterol trong máu và hạn chế nguy cơ xơ vữa mạch vành.

Ngược lại, nên hạn chế mỡ động vật, phủ tạng và thực phẩm chiên xào để tránh làm tăng gánh nặng cho tim. 

2.5. Thực phẩm bổ sung vitamin C tự nhiên

Các thực phẩm bổ sung vitamin C tự nhiên như cam, chanh, ớt chuông, dâu tây không chỉ giúp tăng cường miễn dịch mà còn đóng vai trò chống oxy hóa, hỗ trợ quá trình hấp thụ sắt và giảm nguy cơ xơ vữa động mạch.

Kết hợp đầy đủ các nhóm thực phẩm này trong thực đơn cho người thiếu máu cơ tim sẽ giúp ổn định huyết áp, cholesterol và duy trì sức khỏe tim mạch lâu dài. 

3. Thực đơn mẫu cho người thiếu máu cơ tim

Xây dựng thực đơn cho người thiếu máu cơ tim phù hợp không chỉ giúp cung cấp đầy đủ dưỡng chất mà còn hỗ trợ lưu thông máu, giảm gánh nặng cho tim. Dưới đây là một ví dụ thực đơn mẫu trong ngày, kết hợp các thực phẩm giàu protein, chất xơ và chất béo lành mạnh:

●   Bữa sáng: Cháo yến mạch hạt chia, 1 quả cam: Cháo yến mạch pha thêm hạt chia giúp cung cấp chất xơ, omega-3 và năng lượng ổn định cho buổi sáng. Một quả cam tươi bổ sung vitamin C, giúp hỗ trợ chuyển hóa sắt và tăng sức đề kháng cho người thiếu máu cơ tim.

●   Bữa trưa: Cá hồi nướng, rau chân vịt xào tỏi, cơm gạo lứt: Cá hồi nướng là lựa chọn lý tưởng vì cung cấp nhiều omega‑3 giúp bảo vệ tim và mạch vành. Rau chân vịt xào tỏi giàu chất xơ, khoáng chất và chất chống oxy hóa, giúp giảm stress oxy hóa tại mạch máu.

●   Bữa tối: Gan gà hấp, canh cải bó xôi, salad trái cây: Gan gà hấp có thể là nguồn cung protein, sắt và kẽm hỗ trợ tạo hồng cầu, cải thiện oxy hóa cho tim. Canh cải bó xôi giàu khoáng chất nhưng ít chất béo, rất phù hợp cho người có nguy cơ tim mạch. Kết hợp thêm salad trái cây tươi giúp đa dạng vitamin, chất xơ và cung cấp chất chống oxy hóa.

●   Bữa phụ: Hạt óc chó, quả nho tươi hoặc nước ép bưởi pha loãng: Hạt óc chó chứa nhiều axit béo không bão hòa, tốt cho tim và kiểm soát lipid máu. Quả nho tươi cung cấp kali và chất chống oxy hóa. Nếu muốn đổi hương vị, có thể dùng nước ép bưởi pha loãng (ít đường), giúp bổ sung vitamin C nhưng vẫn giữ mức an toàn cho người tim mạch.

Người bệnh thiếu máu cơ tim nên bổ sung nhiều chất xơ

4. Thực phẩm cần tránh hoặc hạn chế

Khi xây dựng thực đơn cho người thiếu máu cơ tim, việc tránh hoặc hạn chế một số nhóm thực phẩm là rất quan trọng để kiểm soát huyết áp, cholesterol và duy trì sức khỏe tim mạch., việc tránh hoặc hạn chế một số nhóm thực phẩm là rất quan trọng để kiểm soát huyết áp, cholesterol và duy trì sức khỏe tim mạch:

●   Thịt đỏ có nhiều mỡ, thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều muối và chất bảo quản: Thịt đỏ chứa nhiều chất béo bão hòa, có thể làm tăng cholesterol xấu và làm nặng gánh tim. Thực phẩm chế biến sẵn như xúc xích, lạp xưởng, thịt nguội thường chứa nhiều muối, chất bảo quản và phụ gia không có lợi cho tim.

●   Đồ chiên rán, thức ăn nhanh, đồ ngọt nhiều đường: Thực phẩm chiên rán và thức ăn nhanh chứa nhiều chất béo bão hòa, calo rỗng và trans fat, làm tăng nguy cơ béo phì và viêm mạch máu. Đồ ngọt, nước ngọt, nước tăng lực làm tăng đường huyết và insulin, thúc đẩy tích mỡ và gây áp lực lên tim, đặc biệt là nguy cơ tắc nghẽn mạch vành và đột quỵ.

●   Rượu bia, cafein và các chất kích thích: Uống rượu bia thường xuyên có thể làm tăng huyết áp, gây tổn thương tim theo thời gian. Cafein trong cà phê, trà đặc hoặc các chất kích thích khác làm tim phải làm việc nhiều hơn, tạo áp lực cho cơ tim vốn đã thiếu oxy. Người bệnh nên hạn chế hoặc hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng những thức uống này.

●   Hạn chế muối dưới 4g/ngày để tránh tăng huyết áp và phù: Chế độ ăn ít muối giúp tránh tăng huyết áp và phù, giảm áp lực lên tim. Nhiều thực phẩm chế biến sẵn chứa lượng muối cao, vì vậy cần đọc nhãn thành phần và ưu tiên các nguyên liệu tươi, chưa qua chế biến để kiểm soát lượng natri nạp vào cơ thể. 

Thực phẩm cần tránh hoặc hạn chế khi bị thiếu máu cơ tim

5. Lưu ý khi áp dụng chế độ ăn và thói quen sinh hoạt

Để tối ưu hiệu quả của việc xây dựng thực đơn cho người thiếu máu cơ tim, việc kết hợp chế độ ăn hợp lý với lối sống lành mạnh là vô cùng quan trọng. Người bệnh nên lưu ý một số điểm sau:

●   Không hút thuốc lá: Hút thuốc lá là một trong những nguyên nhân chính làm nặng tình trạng thiếu máu cơ tim. Nếu đang hút thuốc, nên từ bỏ ngay để bảo vệ tim và mạch máu.

●   Duy trì cân nặng hợp lý: Kết hợp chế độ ăn hợp lý, hạn chế thực phẩm giàu chất béo, đường và muối, đồng thời kiểm soát cân nặng. Tránh thừa cân để giảm áp lực lên tim và nguy cơ biến chứng.

●   Tập luyện thể dục đều đặn: Thực hiện các bài tập vừa sức và đều đặn, ví dụ như đi bộ, yoga, hoặc các bài tập tim mạch nhẹ. Nên trao đổi với bác sĩ để chọn bài tập phù hợp với tình trạng sức khỏe tim mạch.

●   Kiểm soát huyết áp, đường máu và mỡ máu: Theo dõi huyết áp, đường huyết và lipid máu thường xuyên để điều chỉnh chế độ ăn và sinh hoạt kịp thời, giúp thực đơn cho người thiếu máu cơ tim phát huy hiệu quả tối đa. 

Áp dụng thực đơn cho người thiếu máu cơ tim đúng cách không chỉ cải thiện sức khỏe tim mạch mà còn giúp người bệnh duy trì cân nặng hợp lý, ổn định huyết áp và mỡ máu. Kết hợp với thói quen sống lành mạnh mà AIA Việt Nam chia sẻ, chế độ ăn này sẽ trở thành chìa khóa quan trọng để phòng ngừa biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống.