Thận là cơ quan quan trọng trong việc lọc bỏ những chất dinh dưỡng thừa và chuyển chúng thành nước tiểu. Tuy nhiên, nếu bạn mắc bệnh thận, có thể xảy ra tình trạng tích tụ quá mức các chất dinh dưỡng, gây hại cho chức năng thận. Vì vậy, việc tuân thủ chế độ ăn phù hợp với bệnh thận sẽ giúp bảo vệ và duy trì sức khỏe thận của bạn. Hãy cùng tìm hiểu thực phẩm tốt cho thận ở bài viết dưới đây.

Người bệnh thận nên hạn chế, tránh những chất gì?

Người bệnh thận nên hạn chế và tránh ăn [1] những chất sau đây vì chúng có thể gây tổn thương cho thận và tăng nguy cơ suy thận.

Natri:

  • Tăng huyết áp: Một lượng natri lớn trong cơ thể có thể làm tăng huyết áp, gây căng thẳng và gây áp lực cho thận. Khi thận bị tổn thương, việc duy trì mức huyết áp trong giới hạn bình thường là rất quan trọng để bảo vệ chức năng thận.

  • Dịch cân bằng: Natri đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng nước và chất điện giải trong cơ thể. Khi lượng natri quá cao, nước cũng sẽ tăng lên, gây căng thẳng cho tim mạch và làm gia tăng khối lượng công việc của thận.

Kali:

  • Rối loạn nhịp tim: Khi thận không hoạt động đúng cách, khả năng loại bỏ kali từ máu sẽ giảm. Việc tiếp tục tiêu thụ các loại thực phẩm giàu kali có thể gây tăng kali trong máu, dẫn đến rối loạn nhịp tim và nguy cơ cao hơn về nhồi máu cơ tim.

  • Nguy cơ suy thận: Mức kali trong máu không cân bằng có thể gây tổn thương cho mô thận, gây suy thận và làm suy giảm chức năng thận.

Photpho:

  • Tăng rối loạn xương: Khi thận không hoạt động đúng cách, khả năng loại bỏ photpho khỏi máu sẽ giảm. Mức photpho cao trong máu có thể gây suy giảm hấp thụ canxi từ đường tiêu hóa, dẫn đến rối loạn xương và nguy cơ cao hơn về gãy xương.

  • Xơ vữa động mạch: Mức photpho cao trong máu có thể gắn kết với canxi và tích tụ trong thành mạch, dẫn đến xơ vữa động mạch. Điều này có thể gây ra các vấn đề về tim mạch và tăng nguy cơ bị nhồi máu cơ tim.

Người bị bệnh thận nên hạn chế ăn thức ăn chứa photpho

Hạn chế và tránh ăn natri, kali và photpho là một phần quan trọng trong việc duy trì sức khỏe thận và ngăn ngừa các biến chứng của bệnh thận. Việc tuân thủ chế độ ăn phù hợp sẽ giúp giảm tải công việc cho thận và bảo vệ chức năng thận càng tốt, đồng thời giảm nguy cơ suy thận và các vấn đề liên quan đến tim mạch và xương.

Tuy nhiên, cần tư vấn từ bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để điều chỉnh chế độ ăn phù hợp với tình trạng sức khỏe và yêu cầu riêng của mỗi người.

Thực đơn cho người bệnh thận

20 loại thực phẩm tốt cho người bệnh thận

Súp lơ trắng

Súp lơ trắng cung cấp nhiều chất dinh dưỡng, bao gồm vitamin K, axit folic và chất xơ. Nó cũng chứa chất chống oxy hóa và các hợp chất chống viêm. Hãy thử sử dụng súp lơ trắng nghiền để thay thế khoai tây làm món ăn phụ ít kali.

Việt quất

Việt quất giàu chất dinh dưỡng và chất chống oxy hóa gọi là anthocyanin, có thể bảo vệ chống lại bệnh tim mạch, tiểu đường và các bệnh khác. Nó cũng có hàm lượng natri, kali và photpho thấp.

Việt quất giàu chất dinh dưỡng và chất chống oxy hóa

Cá bơn

Cá bơn là một lựa chọn cá cung cấp protein chất lượng cao. Nó cũng chứa chất béo lành mạnh gọi là omega-3. Omega-3 có thể giúp ngăn ngừa nhiều loại bệnh và cải thiện sức khỏe cho những người sống với các bệnh mãn tính.

Tuy nhiên, Viện Tiểu đường và Bệnh Hô hấp và Thận Quốc gia (NIDDK) [2] khuyến nghị ăn nhỏ phần thịt hoặc cá, vì mức protein cao có thể làm thận phải làm việc nhiều hơn.

Nho đỏ

Nho đỏ là một nguồn tốt của các chất chống oxy hóa được gọi là flavonoid, có thể giúp giảm viêm nhiễm và bảo vệ chống lại bệnh tim mạch, tiểu đường và các vấn đề sức khỏe khác.

Trứng gà (chỉ lấy lòng trắng)

Lòng trắng trứng gà cung cấp một nguồn protein chất lượng cao phù hợp cho người có bệnh thận, và nó có hàm lượng photpho thấp.

Lòng trắng trứng gà có thể là một lựa chọn tốt hơn so với trứng gà toàn phần cho những người đang tuân thủ chế độ ăn dựa trên thận, vì lòng đỏ trứng có thể chứa nhiều photpho.

Lòng trắng trứng gà cung cấp một nguồn protein

Tỏi

Tỏi cung cấp một sự thay thế thú vị cho muối, tạo hương vị cho các món ăn đồng thời cung cấp lợi ích dinh dưỡng. Tỏi là một nguồn tốt của mangan và vitamin B6. Nó cũng chứa các hợp chất lưu huỳnh có tính chất chống viêm.

Bột ngũ cốc hạt trái cây

Bột ngũ cốc hạt trái cây là một nguồn nguyên hạt thấp kali. Nó cũng chứa các vitamin nhóm B, magie, sắt và chất xơ. Nó cũng không chứa gluten, phù hợp cho những người bị bệnh celiac hoặc dị ứng gluten.

Ăn bột ngũ cốc hạt trái cây (Buckwheat)

Dầu ô-liu

Dầu ô-liu là một nguồn vitamin E lành mạnh và chủ yếu là chất béo không bão hòa. Nó cũng không chứa photpho, phù hợp cho người bị bệnh thận.

Hầu hết chất béo trong dầu ô-liu là axit oleic, có tính chất chống viêm.

Lúa mì nguyên hạt (Bulgur)

Bulgur là một sản phẩm lúa mì nguyên hạt và là một lựa chọn thân thiện với thận so với các loại ngũ cốc nguyên hạt khác có hàm lượng kali và photpho cao hơn.

Bulgur cung cấp các vitamin nhóm B, magie và sắt, cũng như protein và chất xơ từ thực vật, quan trọng cho sức khỏe tiêu hóa.

Bắp cải

Bắp cải thuộc họ rau gia vị và cung cấp các loại vitamin, khoáng chất và các hợp chất chống oxy hóa.

Nhóm tác giả của một nghiên cứu [3] ghi nhận rằng bắp cải trắng, bắp cải xanh và bắp cải đỏ có thể giúp:

  • Kiểm soát đường huyết.

  • Giảm nguy cơ tổn thương thận và gan.

  • Ngăn chặn căng thẳng oxy hóa và béo phì.

 

Bắp cải tốt cho người bị bệnh thận

Thịt gà không da

Thịt gà không da có ít chất béo và photpho hơn so với thịt gà có da. Viện Tim mạch, Tiểu đường và Bệnh thận Quốc gia khuyến nghị người bị bệnh thận hạn chế khẩu phần thịt và cá thành 2-3 ounce, vì mức độ protein cao có thể làm cho thận bạn phải làm việc nhiều hơn.

Ớt chuông

Ớt chuông giàu vitamin A và C cùng các chất chống oxy hóa khác nhưng lại ít kali.

Các chất dinh dưỡng này quan trọng cho chức năng miễn dịch, có mối liên quan mật thiết với bệnh thận.

Hành

Việc giảm muối có thể khó khăn, nhưng hành là một cách để thêm hương vị không chứa natri vào các món ăn tuân thủ chế độ ăn dựa trên thận. Phi hành với tỏi, dầu ô-liu và các loại gia vị có thể tạo hương vị cho món ăn mà không làm ảnh hưởng đến sức khỏe thận.

Hành cung cấp vitamin C, mangan và các loại vitamin nhóm B, bao gồm cả axit folic. Hành còn chứa chất xơ tiền sinh thúc đẩy sự khỏe mạnh của hệ tiêu hóa bằng cách cung cấp dinh dưỡng cho vi khuẩn có lợi trong ruột.

Thêm hành vào thực đơn người bị bệnh thận

Rau diếp xoắn

Rau diếp xoắn là một loại rau xanh giàu chất dinh dưỡng và hương vị đặc biệt, có hàm lượng kali thấp, là lựa chọn tốt cho các món salad và món ăn phụ thân thiện với thận.

Rau diếp xoắn cung cấp vitamin K, mangan và canxi, đều quan trọng cho sức khỏe xương.

Loại rau giàu chất dinh dưỡng này còn chứa nitrat, có thể làm giảm huyết áp, một lợi ích quan trọng cho những người mắc bệnh thận.

Hạt mắc ca

Hầu hết các loại hạt giàu photpho và không phù hợp nếu bạn tuân thủ chế độ ăn dựa trên thận.

Tuy nhiên, hạt macadamia là một lựa chọn ngon miệng cho những người có vấn đề về thận. Chúng ít kali và photpho hơn lạc hay hạnh nhân.

Chúng cung cấp canxi, chất béo lành mạnh, axit folic, magie, đồng, sắt và mangan.

Củ cải trắng

Củ cải trắng là rau giòn giòn tạo thành một sự bổ sung dinh dưỡng lành mạnh cho chế độ ăn dựa trên thận. Chúng chứa rất ít kali và photpho nhưng cung cấp các chất dinh dưỡng quan trọng khác như axit folic và vitamin A.

Vị cay của chúng là một lựa chọn hương vị thú vị cho các món ăn ít natri.

Củ cải trắng là một sự bổ sung dinh dưỡng lành mạnh

Củ cải Turnip

Củ cải trắng turnip là loại rau củ cung cấp chất xơ, vitamin C, vitamin B6 và mangan.

Củ cải turnip có thể được nướng hoặc luộc và nghiền thành bột cho một món ăn phụ lành mạnh, phù hợp với chế độ ăn dựa trên thận. Ngoài ra, bạn cũng có thể dùng củ cải trắng turnip sống, cắt thành sợi và thêm vào một món salad hoặc cho vào một nồi hầm trong mùa đông.

Dứa

Dứa có thể là một món trái cây ngọt ngào cho những người mắc vấn đề về thận. Dứa có hàm lượng photpho, kali và natri thấp hơn so với cam, chuối hoặc kiwi.

Dứa cũng là một nguồn chất xơ và vitamin A tốt, và chứa bromelain, một enzym có thể giúp giảm viêm.

Cranberries

Việc ăn cranberries có thể giúp ngăn ngừa nhiễm trùng đường tiểu và nhiễm trùng thận thông qua các chất chống oxy hóa gọi là A-type proanthocyanidins, giúp giảm mức vi khuẩn trong nước tiểu. Cranberries cũng ít kali, photpho và natri.

Có mối quan hệ mật thiết giữa nhiễm trùng đường tiểu (UTI) và nhiễm trùng thận, và một trường hợp nhiễm trùng đường tiểu có thể gây biến chứng cho thận. Bạn có thể ăn cranberries khô, nấu chín, tươi hoặc dưới dạng nước uống.

Ăn cranberries có thể giúp ngăn ngừa nhiễm trùng đường tiểu và nhiễm trùng thận

Nấm shiitake

Nấm shiitake là một thành phần thơm ngon mà bạn có thể sử dụng như một thay thế thực phẩm thực vật cho thịt. Chúng phù hợp cho những người mắc bệnh thận tuân thủ chế độ ăn dựa trên thực vật và những người tuân thủ chế độ ăn dựa trên thận nhưng cần hạn chế lượng protein.

Nấm shiitake là nguồn cung cấp tuyệt vời của các loại vitamin nhóm B, đồng, mangan và selen. Ngoài ra, chúng cung cấp một lượng lớn protein thực vật và chất xơ dinh dưỡng.

Nấm shiitake có hàm lượng kali, natri và photpho thấp hơn so với nấm portobello và nấm trắng, là sự lựa chọn thông minh cho những người tuân thủ chế độ ăn dựa trên thận.

Tóm lại, nếu bạn có bệnh thận và tiểu đường, hạn chế đường và các chất như natri, kali và photpho là quan trọng. Dựa vào giai đoạn bệnh thận của bạn, hãy tìm kiếm lời khuyên từ các chuyên gia y tế và dinh dưỡng thận để quản lý tốt bệnh và tránh sự gia tăng nghiêm trọng của tình trạng.

 

Tham khảo:

[1]. Chaudhary Muhamamd Juniad Nazar, Micheal Mauton Bojerenu, Muhammad Safdar, 1 Armughan Ahmed, 3 Muhammad Hammad Akhtar, Tiffany Billmeier Kindratt, Efficacy of dietary interventions in end-stage renal disease patients; a systematic review, 2015

[2]. NIDDK, Eating Right for Chronic Kidney Disease, 2016

[3]. Jonatan Jafet Uuh-Narvaez, Maira Rubí Segura-Campos, Cabbage (Brassica oleracea var. capitata): A food with functional properties aimed to type 2 diabetes prevention and management, 2021

Đăng ký để khám phá những cách mới để bảo vệ sức khỏe và sự giàu có của bạn.