Người bị rối loạn giấc ngủ sẽ mất nhiều thời gian để vào giấc
2. Các loại rối loạn giấc ngủ thường gặp
Giấc ngủ sẽ tác động trực tiếp đến việc duy trì sức khỏe thể chất và tinh thần. Tuy nhiên, nhiều người gặp phải các rối loạn giấc ngủ khiến chất lượng giấc ngủ suy giảm, ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc, trí nhớ và sức khỏe tổng thể.
Dưới đây là một số rối loạn giấc ngủ phổ biến.
2.1. Mất ngủ
Mất ngủ là tình trạng khó đi vào giấc ngủ, thức giấc nhiều lần trong đêm hoặc dậy quá sớm và không thể ngủ lại. Mất ngủ thường xảy ra trong vài ngày (cấp tính) hoặc kéo dài hàng tháng, thậm chí nhiều năm (mãn tính).
Nguyên nhân thường gặp bao gồm căng thẳng, lo âu, trầm cảm, thói quen sinh hoạt kém, sử dụng chất kích thích hoặc các vấn đề y tế như đau mãn tính, rối loạn nội tiết. Nếu không được điều trị, mất ngủ kéo dài có thể dẫn đến mệt mỏi ban ngày, suy giảm trí nhớ, khó tập trung và tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, tiểu đường.
2.2. Ngưng thở khi ngủ
Một trong những rối loạn nghiêm trọng là hơi thở bị gián đoạn nhiều lần trong lúc ngủ, gây giảm lượng oxy trong máu. Bệnh có hai dạng chính: ngưng thở tắc nghẽn (OSA) do đường thở bị chặn và ngưng thở trung ương (CSA) do não không gửi tín hiệu đúng đến cơ hô hấp.
Người mắc chứng này thường ngáy to, thức dậy nhiều lần trong đêm, cảm thấy mệt mỏi dù đã ngủ đủ giấc, đau đầu buổi sáng và khô miệng. Nếu không kịp thời phát hiện và điều trị thì làm tăng nguy cơ cao huyết áp, đột quỵ, bệnh tim và tiểu đường.
2.3. Chứng ngủ rũ
Chứng ngủ rũ là rối loạn thần kinh đặc trưng bởi các cơn buồn ngủ không kiểm soát vào ban ngày, ngay cả khi người bệnh đã ngủ đủ giấc vào ban đêm. Một số trường hợp còn đi kèm với tình trạng mất kiểm soát cơ bắp khi xúc động mạnh, hoặc tê liệt khi ngủ, ảo giác trong lúc ngủ.
Nguyên nhân chính của chứng ngủ rũ là do suy giảm hormone orexin (hypocretin) – chất điều chỉnh sự tỉnh táo. Rối loạn này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống, công việc và làm tăng nguy cơ tai nạn giao thông, tai nạn lao động.
2.4. Hội chứng chân không yên
Hội chứng chân không yên là tình trạng cảm thấy khó chịu, ngứa ran, nhức mỏi ở chân, đặc biệt vào ban đêm, khiến người bệnh muốn di chuyển chân liên tục để giảm bớt cảm giác khó chịu.
Nguyên nhân có thể liên quan đến thiếu sắt, rối loạn dopamine, bệnh thần kinh hoặc yếu tố di truyền. Tình trạng này không chỉ gây khó ngủ, mất ngủ kéo dài mà còn ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và sức khỏe thần kinh, đặc biệt ở những người cao tuổi.
Xem thêm: 5 bí quyết vàng giúp bạn ngủ nhanh và sâu giấc
2.5. Rối loạn nhịp sinh học giấc ngủ
Rối loạn nhịp sinh học xảy ra khi chu kỳ ngủ và thức bị lệch so với đồng hồ sinh học tự nhiên, khiến cơ thể không đồng bộ với môi trường bên ngoài. Những người mắc rối loạn nhịp sinh học thường cảm thấy mệt mỏi, suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung, về lâu dài có thể ảnh hưởng đến hormone, hệ miễn dịch và sức khỏe tổng thể.
3. Nguyên nhân gây rối loạn giấc ngủ
Nguyên nhân gây mất ngủ xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau, trong đó căng thẳng là phổ biến nhất. Những lo lắng về công việc, tài chính, sức khỏe hay gia đình khiến não bộ hoạt động quá mức vào ban đêm, gây khó khăn khi đi vào giấc ngủ. Lịch làm việc thay đổi liên tục, lệch múi giờ khi đi công tác hoặc thói quen ngủ không đúng giấc cũng làm rối loạn nhịp sinh học, khiến giấc ngủ bị gián đoạn.
Một số thói quen xấu như xem tivi, chơi game trước khi ngủ, ăn uống quá no vào buổi tối có thể khiến cơ thể khó thư giãn và ngủ sâu. Ngoài ra, các rối loạn tâm thần như rối loạn lo âu, trầm cảm, rối loạn nhân cách, stress sau sang chấn, hay các bệnh lý nền như đau mạn tính, tiểu đường, bệnh tim mạch, Parkinson cũng ảnh hưởng đến giấc ngủ. Một nguyên nhân khác gây rối loạn giấc ngủ là sử dụng chất kích thích như caffeine, nước ngọt có ga, nicotine trong thuốc lá, rượu.
10 phút đọc
